بیماری‌ های مقعدی چیست؟

فهرست مطالب

از جمله مشکلات شایع و ناراحت‌کننده‌، بیماری‌ های مقعدی هستند که می‌توانند کیفیت زندگی افراد را به‌ شدت تحت‌ تأثیر قرار دهند. بیماری‌ های مقعدی یکی از مشکلات شایعی هستند که متأسفانه گاهی اوقات نادیده گرفته می‌شوند، درحالی‌که می‌توانند تأثیرات منفی قابل‌ توجهی بر سلامت و کیفیت زندگی افراد داشته باشند. مقعد به‌عنوان قسمتی حساس و ظریف از بدن، نقش بسزایی در سلامت کلی دستگاه گوارش دارد. بیماری‌هایی مانند هموروئید، شقاق، فیستول و آبسه مقعدی می‌توانند موجب درد و ناراحتی‌های شدیدی برای فرد شوند و کیفیت زندگی وی را پایین آورند. عوارضی مانند التهاب، خونریزی، عفونت و حتی نارسایی مقعدی از جمله پیامدهای این بیماری ‌ها هستند که اهمیت توجه به آن‌ها را نشان می‌دهد.

انواع بیماری ‌های مقعدی

مقعد قسمتی از دستگاه گوارش است که از کانال عضلانی لگن و اسفنکترهای مقعدی عبور می‌کند. بیماری ‌های مقعدی شایع بوده و می‌توانند باعث اختلال در کیفیت زندگی افراد شوند. از جمله شایع‌ترین این بیماری‌ها می‌توان به هموروئید، شکاف مقعدی، فیستول مقعدی، آبسه مقعد و سرطان مقعد اشاره کرد. علائم این بیماری‌ها عبارت‌اند از: درد، خونریزی، ترشحات مقعدی، خارش، التهاب و برآمدگی در اطراف مقعد که در صورت عدم درمان می‌توانند منجر به عوارض بیشتری شوند. به همین دلیل تشخیص به‌ موقع و درمان صحیح بیماری‌ های مقعدی حائز اهمیت است تا از عوارض احتمالی آن‌ها جلوگیری شود. رعایت بهداشت فردی، تغذیه سالم، پرهیز از یبوست و فعالیت‌هایی که فشار وارد می‌آورند نیز در پیشگیری و کنترل این بیماری‌ها مفید است.

فیشر یا شقاق مقعدی

فیشر یا شکاف مقعدی پارگی کوچکی در بافت نازک و مرطوب خط انتهایی مقعد است. مقعد دهانه عضلانی انتهای دستگاه گوارش است که مدفوع از طریق آن از بدن خارج می‌شود. از علل رایج شکاف مقعدی می‌توان به یبوست و فشارآوردن یا دفع مدفوع سفت یا بزرگ طی حرکت روده‌ای اشاره کرد. شکاف مقعدی معمولاً باعث درد و خون‌ریزی هنگام دفع می‌شود. همچنین ممکن است انقباضاتی در حلقه عضلانی انتهای مقعد، به نام اسفنکتر مقعدی، تجربه کنید. شناسایی به‌موقع علائم شکاف مقعدی یا فیشر از اهمیت بالایی برخوردار است. تشخیص صحیح این عارضه به پزشک امکان می‌دهد درمان مناسب را به‌موقع آغاز کند تا از طولانی‌شدن دوره درد و رنج بیمار و بروز عوارض خطرناک‌تر مانند التهاب، عفونت و یبوست شدید جلوگیری شود. علائم شکاف مقعدی شامل موارد زیر است:

  • درد هنگام دفع
  • درد پس از دفع که ممکن است تا چندین ساعت طول بکشد
  • خون روشن قرمز روی مدفوع یا کاغذتوالت پس از دفع
  • ترک قابل مشاهده‌ای در پوست اطراف مقعد
  • توده کوچک یا برآمدگی پوستی در نزدیکی شکاف مقعدی

از علل رایج شکاف مقعدی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • گذراندن مدفوع بزرگ یا سخت
  • یبوست و فشار هنگام دفع
  • اسهال طولانی‌مدت
  • مقاربت مقعدی
  • زایمان
  • بیماری کرون و سایر بیماری‌های التهابی روده
  • سرطان مقعد

هموروئید یا بواسیر

هموروئید یا بواسیر عبارت است از وریدهای متورم و بزرگ شده در ناحیه مقعد و راست‌روده که می‌توانند درد و خون‌ریزی ایجاد کنند. هموروئید به دودسته داخلی و خارجی تقسیم می‌شود. هموروئیدهای داخلی در داخل راست‌روده واقع شده‌اند، درحالی‌که هموروئیدهای خارجی زیر پوست اطراف مقعد قرار دارند. علل ایجاد هموروئید می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • یبوست: فشار زیاد هنگام دفع باعث التهاب و پارگی وریدهای ناحیه مقعد می‌شود.
  • کمبود فیبر در رژیم غذایی: باعث سفت‌شدن مدفوع و افزایش فشار هنگام دفع می‌شود.
  • اسهال: باعث فشار مکرر بر مقعد هنگام دفع‌های متعدد می‌شود.
  • فشار هنگام زایمان و بارداری
  • سن بالای 45 سال
  • سابقه خانوادگی

علائم اصلی هموروئید عبارت‌اند از:

  • خونریزی مقعدی؛ مشاهده خون روشن قرمزرنگ روی سطح توالت، کاغذ دستمال توالت یا درون مدفوع از علائم رایج هموروئید است. معمولاً پس از دفع خونریزی رخ می‌دهد.
  • درد و ناراحتی در ناحیه مقعد؛ احساس سوزش، خارش، درد و فشار در هنگام دفع مدفوع از علائم دیگر هموروئید محسوب می‌شود. درد می‌تواند حاد یا مزمن باشد.
  • برآمدگی در اطراف مقعد؛ تشکیل یک توده نرم و برآمده در اطراف مقعد که گاهی دردناک است و می‌تواند با خونریزی، التهاب یا لخته‌شدن همراه باشد.
  • ترشحات مقعدی؛ گاهی ترشحات خونی، مخاطی یا چرکی از مقعد دیده می‌شود که نشانه التهاب و عفونت ناشی از هموروئیدهاست.
  • خارش در ناحیه مقعد؛ خارش شدید پوست اطراف مقعد که می‌تواند به دلیل التهاب، تحریک و عفونت ناحیه باشد.

درمان در منزل شامل مصرف بیشتر مایعات و فیبر، اجتناب از یبوست، استفاده از کرم‌ها و شیاف‌های تسکین‌دهنده و نشستن در وان آب گرم است. در موارد شدید درمان‌های پزشکی و جراحی نیز موردنیاز است.

سرطان مقعد

سرطان مقعد رشد سلول‌هایی است که در کانال مقعد آغاز می‌شود. کانال مقعد لوله کوتاهی در انتهای راست‌روده است. مدفوع از کانال مقعد عبور می‌کند تا از بدن خارج شود. سرطان مقعد می‌تواند باعث علائمی مانند خونریزی مقعدی، خون در مدفوع و درد مقعد شود. همچنین هنگام رشد، ممکن است باعث ایجاد توده یا برآمدگی شود. گاهی این علائم ندانسته با هموروئید اشتباه گرفته می‌شوند. درگذشته، اکثر افراد مبتلا به سرطان مقعد تحت عمل جراحی برای برداشتن سرطان قرار می‌گرفتند. اغلب این عملیات شامل ایجاد راهی جدید برای خروج مواد زائد بدن بود. امروزه، اکثر درمان‌های سرطان مقعد شامل شیمی‌درمانی و پرتودرمانی است. با این رویکرد، ممکن است نیازی به جراحی نباشد.

علائم سرطان مقعد عبارت‌اند از:

  • خون‌ریزی از مقعد یا راست‌روده
  • وجود خون در مدفوع
  • درد در ناحیه مقعد
  • وجود توده یا رشد غیرطبیعی در کانال مقعد
  • خارش مقعد
  • نیاز مکرر به رفتن به دستشویی

سرطان مقعد هنگامی رخ می‌دهد که سلول‌ها در کانال مقعد تغییراتی در DNA خود ایجاد کنند. DNA یک سلول دستورالعمل‌هایی دارد که به سلول می‌گوید چه کاری انجام دهد. در سلول‌های سالم، DNA دستور رشد و تکثیر با نرخ مشخصی را می‌دهد. همچنین به سلول‌ها می‌گوید در زمان مشخصی بمیرند. اما در سلول‌های سرطانی، تغییرات باعث ایجاد دستورالعمل‌های متفاوت می‌شود. این تغییرات به سلول‌های سرطانی دستور می‌دهند تا به‌سرعت سلول‌های بیشتری تولید کنند. سلول‌های سرطانی می‌توانند در حالیه سلول‌های سالم می‌میرند، زنده بمانند. این امر باعث افزایش بیش از حد سلول‌ها می‌شود.

درد اطراف مقعد

درد مقعد شایع‌تر از آن چیزی است که فکر می‌کنید، اگرچه مردم همیشه دوست ندارند درباره آن صحبت کنند. اکثر علل آن موقتی است و جدی نیستند، اما برخی ممکن است برای بهبود نیاز به درمان داشته باشند. درد مقعد، دردی است که در مقعد یا اطراف آن یا راست‌روده احساس می‌شود. مقعد 3 تا 4 سانتی‌متر انتهای روده بزرگ شماست و راست‌روده بخش 15 سانتی‌متری قبل از مقعد است. آن‌ها به همراه پوست اطراف، ناحیه مقعد-راست‌روده‌ای را تشکیل می‌دهند. این ناحیه می‌تواند بسیار حساس باشد.

درد مقعد یک شرایط رایج با علل متعدد احتمالی است. اکثر آن‌ها جدی نیستند، اما برخی ممکن است نیاز به درمان داشته باشند. پذیرفتن درد مقعد و توجه به بدتر شدن یا بهبودنیافتن آن مهم است. در مورد درد مقعد با ارائه‌دهندگان خدمات بهداشتی مشورت کرده و در صورت نیاز به درمان، از آن امتناع نکنید. برخی از شایع‌ترین علل درد مقعد عبارت‌اند از:

  • هموروئیدها؛ وریدهای متورم درون مقعد یا راست‌روده
  • عفونت‌ها؛ از جمله عفونت‌های مقاربتی و قارچی
  • آبسه مقعدی؛ ناشی از عفونت غدد مقعد
  • شکاف‌های مقعدی؛ پارگی‌های کوچک در پوشش مقعد
  • آسیب‌ها؛ ناشی از فشار زیاد برای دفع مدفوع سخت یا برخورد جسم نوک تیز

منابع: upstate.edu health.harvard.edu

دیگر مقالات

تماس با ما