پیچ خوردگی روده چیست؟ + علائم، خطرات و درمان

ولولوس روده یا پیچ خوردگی روده

فهرست مطالب

پیچ خوردگی روده یک اختلال پزشکی است که در آن قسمتی از روده دور خود می ‌پیچد و موجب انسداد روده یا پیچ خوردگی روده می ‌شود. این وضعیت می ‌تواند باعث کاهش جریان خون به بخشی از روده و در نتیجه، ایسکمی (کمبود خون ‌رسانی) در آن قسمت شود. علائم شایع آن شامل درد شکم، نفخ، استفراغ، یبوست و خون در مدفوع است. تشخیص ولولوس روده اغلب با استفاده از تصویربرداری پزشکی مانند عکس ‌برداری از رادیوگرافی شکم، سری ‌های GI، یا اسکن CT انجام می‌ گیرد. درمان ولولوس روده هم می ‌تواند شامل سیگموئیدوسکوپی، باریم انما یا جراحی بخشی از روده باشد.

چه عواملی باعث پیچ خوردگی روده می شوند

پیچ خوردگی روده، که به نام ولولوس روده نیز شناخته می ‌شود، می ‌تواند به دلایل مختلفی ایجاد شود. در اینجا برخی از علل اصلی این شرایط بیان شده‌ اند.

عوامل مهم در ایجاد ولولوس روده

  1. ساختار غیر طبیعی روده؛ افرادی که با ساختار غیر طبیعی روده متولد می‌ شوند، مانند روده ‌های بیش از حد بلند یا حلقه ‌های غیر معمول، بیشتر در معرض خطر بیماری قرار دارند.
  2. اختلالات مادرزادی؛ برخی اختلالات مادرزادی مانند مالروتاسیون، که در آن روده‌ ها در دوران جنینی به درستی قرار نمی ‌گیرند، می ‌توانند منجر به بروز بیماری شوند.
  3. تغییرات مرتبط با سن؛ در افراد مسن، به خصوص کسانی که از بیماری ‌های روده ‌ای مزمن رنج می‌ برند، بیماری بیشتر مشاهده می ‌شود.
  4. بیماری ‌های روده ‌ای؛ بیماری ‌هایی مانند بیماری کرون، کولیت اولسراتیو، یا تومورهای روده ‌ای می ‌توانند باعث ایجاد ولولوس شوند.
  5. عمل جراحی روده؛ جراحی ‌هایی که بر روی روده انجام می ‌شوند، می‌ توانند باعث ایجاد تغییرات در حرکت یا موقعیت روده ‌ها شوند و خطر ولولوس را افزایش دهند.
  6. عوامل دیگر؛ موارد دیگر مانند آدنوماتوز پلیپوز خانوادگی (FAP) و برخی شرایط نادر نیز می ‌توانند خطر ولولوس را افزایش دهند.

پیچ خوردگی روده چه علائمی دارد

علائم پیچ خوردگی روده می‌تواند متغیر باشد، اما معمولا شامل چندین نشانه و علامت اصلی است که در زیر به آنها اشاره کرده ایم:

  • درد شکمی
  • تورم شکمی
  • استفراغ و تهوع
  • عدم توانایی در دفع گاز یا مدفوع
  • تغییرات در حرکات روده
  • کاهش فشار خون، سرگیجه، و افزایش ضربان قلب

بهتر است در صورت مشاهده هر یک از علائم فوق، در اولین فرصت به یک پزشک متخصص مراجعه کنید.

خطرات ولوولوس روده

ولولوس روده می ‌تواند خطرات جدی و حتی تهدید کننده برای زندگی به دنبال داشته باشد، به ویژه اگر به موقع تشخیص داده نشود یا درمان نشود. این خطرات عبارتند از:

  1. نکروز (مرگ بافت)؛ پیچ خوردگی روده می ‌تواند باعث قطع جریان خون به قسمتی از روده شود که می‌ تواند منجر به نکروز یا مرگ بافت روده شود.
  2. پرفوراسیون (سوراخ شدن) روده؛ اگر بیماری پیشرفت کند، ممکن است روده پاره شود که منجر به نشت محتویات روده به داخل حفره شکمی و بروز عفونت شدید و پریتونیت شود.
  3. سپسیس (عفونت خون)؛ عفونت در ناحیه پیچ خورده می ‌تواند به سرعت در بدن پخش شود و باعث سپسیس شود.
  4. انسداد روده؛ ولولوس می‌ تواند باعث انسداد کامل یا جزئی روده شود که درد شدید، تورم و عوارض دیگر را به همراه دارد.
  5. شوک؛ به دلیل درد شدید و یا از دست دادن خون، فرد ممکن است وارد حالت شوک شود.
  6. عوارض بلندمدت؛ اگر ولولوس به موقع درمان نشود، می ‌تواند منجر به عوارض بلندمدت مانند مشکلات گوارشی مزمن شود.

انواع خطرات ولولوس روده

با توجه به شدت خطرات این بیماری، مراجعه به موقع به پزشک متخصص برای درمان آن، یکی از نخستین اقدامات ضروری به شمار می رود.

روش های تشخیص پیچ خوردگی روده

تشخیص این بیماری معمولا از طریق ارزیابی‌ های پزشکی و استفاده از روش ‌های تصویربرداری انجام می ‌شود. روش ‌های رایج تشخیصی عبارتند از:

  • بررسی پزشکی و تاریخچه بیمار
  • آزمایش‌های خون
  • رادیوگرافی شکم (عکسبرداری اشعه ایکس)
  • سی تی اسکن
  • سونوگرافی شکمی
  • باریم اِنِما
  • اندوسکوپی

ترکیبی از این روش ‌ها می ‌تواند به پزشک کمک کند تا تشخیص دقیقی از وضعیت بیمار ارائه دهد و برنامه درمانی مناسبی را تعیین کند.

روش های درمان پیچ خوردگی روده

درمان پیچ خوردگی روده بستگی به شدت، محل و علت این بیماری دارد. روش‌ های درمانی معمول شامل موارد زیر هستند:

درمان با مداخلات غیرجراحی

  1. تخلیه کولونوسکوپی؛ در برخی موارد، پزشک می ‌تواند با استفاده از کولونوسکوپی روده را به حالت عادی بازگرداند. این روش معمولا برای ولولوس روده بزرگ به کار می‌ رود.
  2. نصب لوله از طریق بینی به معده؛ در موارد خفیف ‌تر، گذاشتن لوله از طریق بینی به معده ممکن است به کاهش فشار و بازگشت روده به حالت طبیعی کمک کند.

درمان پیچ خوردگی روده با جراحی

  • لاپاروتومی؛ این روش جراحی شکمی باز است و در آن پزشک مستقیما ولولوس را برطرف می‌ کند. این روش برای موارد شدیدتر یا وقتی روش‌ های غیرجراحی موثر نباشند، استفاده می ‌شود.
  • برداشتن قسمت آسیب دیده روده؛ روده پیچ خورده حین جراحی برداشته میشود و بسته به شرایط بیمار حین جراحی پیوند روده یا تعبیه استونی انجام می گردد.
  • لاپاروسکوپی؛ در برخی موارد، جراحی لاپاروسکوپی ممکن است برای تصحیح ولولوس و برداشت رود استفاده شود.

در هر صورت، ترکیبی از روش های فوق می تواند کمک کند تا بیماری هر چه زودتر، بهبود یابد.

راه های پیشگیری از پیچ خوردگی روده

پیشگیری از بیماری ممکن است دشوار باشد، به ویژه در مواردی که این شرایط به دلیل ساختار غیر طبیعی روده یا اختلالات مادرزادی ایجاد می ‌شود. با این حال، چند روش وجود دارد که می ‌تواند به کاهش خطر ابتلا به ولولوس کمک کند.

  • رژیم غذایی سرشار از فیبر، مانند میوه‌ها، سبزیجات و غلات کامل، می ‌تواند به حفظ حرکات منظم روده کمک کند و خطر انسداد روده‌ ای را کاهش دهد.
  • نوشیدن مقدار کافی آب به جلوگیری از یبوست کمک می ‌کند که می ‌تواند خطر ولولوس را کاهش دهد.
  • اگر شخصی از بیماری ‌های روده ‌ای مزمن مانند بیماری کرون یا کولیت اولسراتیو رنج می ‌برد، مدیریت صحیح این بیماری ‌ها می ‌تواند به کاهش خطر ولولوس کمک کند.
  • داشتن معاینات منظم و دنبال کردن توصیه‌ های پزشکی می‌ تواند به شناسایی و درمان به موقع مشکلات روده ‌ای کمک کند.
  • اگر علائمی مانند درد شکمی شدید، تغییرات در عادات روده یا دیگر نشانه ‌های نگران کننده روده ‌ای ظاهر شوند، باید فورا به پزشک مراجعه کرد.
  • ورزش منظم می ‌تواند به تحریک حرکات روده و به پیشگیری از یبوست کمک ‌کند.
  • استفاده بیش از حد از ملین ‌ها می ‌تواند به مشکلات روده‌ ای منجر شود و خطر ولولوس را افزایش دهد.

مراقبت های بعد از درمان ولولوس روده

مراقبت ‌های پس از درمان برای پیچ خوردگی روده بر حفظ سلامت و جلوگیری از عود بیماری تمرکز دارند. برخی از روش های مراقبتی عبارتند از:

  1. معاینات منظم و پیگیری‌ های دوره‌ای با پزشک برای اطمینان از بهبودی کامل و جلوگیری از عود ولولوس ضروری است.
  2. پس از درمان، ممکن است توصیه شود تا فرد رژیم غذایی ملایمی را دنبال کند و به تدریج به سمت رژیم غذایی عادی برگردد.
  3. نوشیدن آب کافی برای حفظ هیدراتاسیون مناسب و کمک به عملکرد طبیعی روده مهم است.
  4. استفاده از داروهای تسکین دهنده درد ممکن است برای مدیریت درد ناشی از جراحی ضروری باشد.
  5. بازگشت تدریجی به فعالیت ‌های بدنی و ورزش می ‌تواند به بهبود سریع ‌تر و پیشگیری از یبوست کمک کند. با این حال، مهم است که از فعالیت‌ های سنگین یا فشار آور تا زمان بهبودی کامل خودداری شود.
  6. اگر علائمی مانند درد شکمی، تورم، تغییرات در عادات روده‌ای، یا دیگر نشانه ‌های نگران کننده بروز کنند، باید فورا با پزشک تماس گرفته شود.
  7. اگر داروهایی تجویز شده ‌اند، مهم است که طبق دستور پزشک مصرف شوند.
  8. در صورت انجام جراحی، مراقبت صحیح از زخم برای جلوگیری از عفونت و تسریع در بهبودی زخم ضروری است.

مراقبت های بعد از عمل جراحی پیچ خوردگی روده

نتیجه گیری نهایی در مورد ولولوس روده

پیچ خوردگی روده یک شرایط پزشکی جدی است که در آن قسمتی از روده به دور خود می‌ پیچد و می‌ تواند منجر به انسداد و قطع جریان خون به آن ناحیه شود. این وضعیت می‌ تواند علائم شدیدی ایجاد کند، از جمله درد شکمی، تورم، استفراغ، و عدم توانایی در دفع گاز یا مدفوع. تشخیص و درمان به موقع حیاتی است تا از عوارض جدی مانند نکروز بافت، پرفوراسیون روده و عفونت خون جلوگیری شود.

درمان این بیماری روده بزرگ می‌ تواند شامل روش ‌های غیر جراحی مانند کولونوسکوپی یا تخلیه مکانیکی باشد، یا در موارد شدیدتر، نیاز به جراحی داشته باشد. پیشگیری از ولولوس شامل داشتن یک رژیم غذایی سالم و سرشار از فیبر، نوشیدن مقدار کافی آب، مدیریت بیماری‌ های روده ‌ای و انجام معاینات منظم پزشکی است.

پس از درمان، مراقبت ‌های دقیق پزشکی، تغذیه مناسب، مدیریت درد، فعالیت بدنی منظم و پیگیری‌ های پزشکی برای جلوگیری از عود و تضمین بهبودی کامل ضروری است.

سوالات متداول در مورد پیچ خوردگی روده

  • چه علائمی نشان‌ دهنده پیچ خوردگی روده است؟

درد شدید شکمی، نفخ، استفراغ، یبوست و گاهی خون در مدفوع از علائم شایع هستند.

  • علت‌های اصلی ییچ خوردگی روده چیست؟

مالروتاسیون مادرزادی روده، بارداری، چسبندگی ‌های شکمی، یبوست مزمن جزو علل اصلی به شمار می روند.

  • چگونه این بیماری تشخیص داده می‌شود؟

معمولا با تصویربرداری پزشکی مانند X-Ray یا سی تی اسکن می توان این بیماری را تشخیص داد.

  • روش‌های درمان ولولوس روده چه هستند؟

سیگموئیدوسکوپی، جراحی جزو روش های درمانی رایج این بیماری هستند.

  • راه های پیشگیری از ولولوس روده کدامند؟

مدیریت یبوست، رژیم غذایی سرشار از فیبر می تواند به پیشگیری از بروز بیماری کمک کند.

  • پس از عمل جراحی پیچ خوردگی روده چه مراقبت‌هایی نیاز است؟

رعایت بهداشت زخم، رژیم غذایی مناسب، محدود کردن فعالیت‌های فیزیکی جزو مراقبت های لازم هستند.

منابع:

https://medlineplus.gov/ency/article/000985.htm

https://www.medicalnewstoday.com/articles/321479

https://www.verywellhealth.com/volvulus-symptoms-causes-diagnosis-and-treatment-4686173

https://www.laparoscopicsurgeons.com/blog/volvulus-causes-diagnosis-and-options-169295.html

دیگر مقالات

تماس با ما