التهاب کیسه صفرا یا کوله سیستیت چیست؟

التهاب کیسه صفرا یا کوله سیستیت چیست؟

فهرست مطالب

بیماری کوله سیستیت اصطلاح پزشکی برای التهاب کیسه صفرا است. کیسه صفرا اندام کوچکی است که در زیر کبد قرار دارد و صفرا را ذخیره می کند، مایعی که توسط کبد برای کمک به هضم تولید می شود. کوله سیستیت معمولا به دلیل وجود سنگ های صفراوی رخ می دهد که می تواند مجاری حامل صفرا را مسدود کند و منجر به تحریک، تورم و گاهی اوقات عفونت در کیسه صفرا شود.

دو نوع مشخص از بیماری (حاد و مزمن) وجود دارد. نوع حاد آن یک التهاب ناگهانی کیسه صفرا است که اغلب به دلیل مسدود شدن مجرای کیستیک توسط سنگ های صفراوی ایجاد می شود. در مقابل، نوع مزمن شامل التهاب طولانی مدت کیسه صفرا است که معمولا پس از دوره های مکرر نوع حاد یا به دلیل تحریک مداوم توسط سنگ های صفراوی ایجاد می شود.

انواع علائم (حاد و مزمن)

علائم بیماری در انواع حاد و مزمن می تواند از نظر شدت و مدت متفاوت باشد. در کله سیستیت حاد، این علائم دیده می شود:

  • درد شدید شکم که به طور معمول در سمت راست یا مرکز قسمت فوقانی شکم رخ می دهد. این درد می تواند ناگهانی، شدید و مداوم باشد.
  • حالت تهوع و استفراغ که اغلب با درد شکم همراه است.
  • افزایش دمای بدن و لرز ممکن است رخ دهد که نشان دهنده پاسخ التهابی یا عفونت است.
  • حساسیت شکم که ممکن است در هنگام لمس حساس باشد، به ویژه در ناحیه اطراف کیسه صفرا.
  • زرد شدن پوست یا چشم ها که می تواند نشان دهنده انسداد شدیدتر مجرای صفراوی باشد و البته علامتی نادر است.

در مورد نوع مزمن، علائم به صورت زیر نمایان می شوند:

  • درد مکرر یا مداوم شکم که معمولا شدت کمتری نسبت به موارد حاد دارد اما می تواند مزمن و عود کننده باشد.
  • سوء هاضمه، ناراحتی یا احساس سیری بعد از غذا، به ویژه بعد از مصرف وعده های غذایی با محتوای چربی بالا.
  • حالت تهوع و استفراغ گاه به گاه ممکن است رخ دهد که کمتر شایع است.
  • برخی از افراد ممکن است بعد از غذا خوردن دچار گاز یا نفخ شوند.
  • در برخی موارد، کاهش وزن ممکن است به دلیل تغییرات رژیم غذایی یا مشکل در هضم غذا رخ دهد.

توجه به این نکته ضروری است که علائم ممکن است بین نوع حاد و مزمن همپوشانی داشته باشند. با این حال، نوع حاد اغلب با علائم شدیدتر و ناگهانی خود را نشان می دهد، در حالی که نوع مزمن ممکن است نشانه های خفیف یا متناوب داشته باشد که در طول زمان باقی می ماند. اگر مشکوک به التهاب کیسه صفرا هستید یا علائم نگران کننده ای را تجربه می کنید، بسیار مهم است که برای ارزیابی و مدیریت مناسب به دنبال مشاوره پزشکی باشید.

علل شایع بیماری

التهاب کیسه صفرا، چه حاد و چه مزمن، معمولا به دلیل انسداد مجرای سیستیک رخ می دهد که منجر به التهاب آن می شود. شایع ترین علل عبارتند از:

  • سنگ کیسه صفرا (کوله لیتیازیس)
  • انسداد بدون سنگ (کله سیستیت آکولوس)
  • تومورها
  • عفونت باکتریایی

برخی از عوامل خطر ممکن است در افزایش احتمال ابتلا به التهاب کیسه صفرا نقش داشته باشند، از جمله چاقی، کاهش وزن سریع، رژیم غذایی سرشار از چربی و کلسترول، برخی داروها و برخی شرایط پزشکی مانند دیابت.

تشخیص بیماری

تشخیص بیماری معمولا شامل ترکیبی از ارزیابی سابقه پزشکی، معاینه فیزیکی و آزمایش ‌های مختلف برای تأیید وجود بیماری و شناسایی علل بالقوه آن است. از جمله روش هایی که می توان برای تشخیص به موقع بیماری از آنها نام برد، می توان به تاریخچه پزشکی و معاینه فیزیکی، آزمایش خون، مطالعات تصویربرداری (اولتراسوند، سی تی اسکن، اسکن HIDA)، کوله سیستوگرام، کلانژیوگرافی آندوسکوپیک رتروگرید (ERCP) که اغلب برای درمان مجرای صفراوی مشترک (CBD) استفاده می شود، اشاره نمود.

ترکیب این تست های تشخیصی به تایید تشخیص بیماری، تعیین شدت، شناسایی وجود سنگ کیسه صفرا یا سایر انسدادها و راهنمایی استراتژی های مناسب درمان التهاب کیسه صفرا کمک می کند.

راه های درمان

درمان کوله سیستیت به شدت و حاد یا مزمن بودن آن بستگی دارد. اما به طور کلی، موارد زیر را می توان برای هر یک از انواع بیماری پیشنهاد کرد.

نوع حاد:

  • بستری شدن در بیمارستان
  • NPO (ممانعت از خوردن و آشامیدن)
  • مدیریت درد
  • آنتی بیوتیک ها
  • جراحی (کوله سیستکتومی)

نوع مزمن:

  • تغییرات سبک زندگی
  • مدیریت درد
  • اجتناب از محرک ها
  • مداخله جراحی

همیشه برای تشخیص و توصیه های درمانی مناسب با یک متخصص مشورت کنید. تصمیم در مورد جراحی و سایر مداخلات به شرایط فردی، شدت علائم و وجود عوارض بستگی دارد. در صورت عدم درمان، این بیماری می تواند منجر به عوارض جدی مانند پارگی کیسه صفرا یا گسترش عفونت شود، بنابراین مراجعه به موقع به پزشک بسیار مهم است.

عوامل پر خطر کوله سیستیت

عوامل متعددی می توانند خطر ابتلا به بیماری را افزایش دهند. مهم ترین عامل خطر وجود سنگ های صفراوی است که می تواند مجرای سیستیک را مسدود کند و باعث التهاب شود. علاوه بر این، کله سیستیت در افراد بالای 40 سال و به ویژه در زنان شایع تر است، به ویژه آنهایی که حاملگی های متعدد داشته اند یا تحت هورمون درمانی هستند.اضافه وزن یا کاهش وزن خیلی سریع، همچنین ناشتایی طولانی مدت به همراه رژیم های غذایی سرشار از چربی و کلسترول و کم فیبر می تواند خطر ابتلا به سنگ کیسه صفرا و متعاقب آن التهاب را افزایش دهد.

سابقه خانوادگی سنگ کیسه صفرا می تواند فرد را مستعد ابتلا به این بیماری کند. شرایطی مانند دیابت، بیماری کبد یا اختلالات خونی نیز در حادث شدن بیماری موثر است. به علاوه، برخی داروها، مانند داروهایی که حاوی استروژن یا داروهای کاهش دهنده کلسترول هستند، می تواند خطرساز باشد.

منابع: supernutritious.net niddk.nih.gov

دیگر مقالات

تماس با ما