التهاب کیسه صفرا یا کوله سیستیت چیست؟

التهاب کیسه صفرا یا کوله سیستیت چیست؟
فهرست مطالب

بیماری کوله سیستیت، اصطلاح پزشکی برای التهاب کیسه صفرا است. کیسه صفرا اندام کوچکی است که در زیر کبد قرار دارد و صفرا را ذخیره می کند. مایعی که توسط کبد برای کمک به هضم تولید می شود. کوله سیستیت معمولا به دلیل وجود سنگ های صفراوی رخ می دهد؛ که می تواند مجاری حامل صفرا را مسدود کند و منجر به تحریک، تورم و گاهی اوقات عفونت در کیسه صفرا شود. دو نوع مشخص از بیماری (حاد و مزمن) وجود دارد. نوع حاد آن یک التهاب ناگهانی کیسه صفرا است که اغلب به دلیل مسدود شدن مجرای کیستیک توسط سنگ های صفراوی ایجاد می شود. در مقابل، نوع مزمن شامل التهاب طولانی مدت کیسه صفرا است که معمولا پس از دوره های مکرر نوع حاد یا به دلیل تحریک مداوم توسط سنگ های صفراوی ایجاد می شود.

دریافت مشاوره و نوبت ویزیت با متخصص و جراح گوارش، جهت درمان کوله سیستیت؛ امر بسیار مهمی به شمار می رود. دکتر حامد واثقی، متخصص گوارش و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران، از مهارت های بالایی در زمینه جراحی های پیچیده گوارشی برخوردار هستند. برای دریافت نوبت، از طریق شماره های زیر با ما در تماس باشید.

دکتر واثقی، متخصص و جراح کولورکتال، لاپاراسکوپی و گوارش

انواع علائم (حاد و مزمن) کوله سیستیت

علائم بیماری در انواع حاد و مزمن می تواند از نظر شدت و مدت متفاوت باشد. در کله سیستیت حاد، این علائم دیده می شود:

  • درد شدید شکم که به طور معمول در سمت راست یا مرکز قسمت فوقانی شکم رخ می دهد. این درد می تواند ناگهانی، شدید و مداوم باشد.
  • حالت تهوع و استفراغ که اغلب با درد شکم همراه است.
  • افزایش دمای بدن و لرز ممکن است رخ دهد که نشان دهنده پاسخ التهابی یا عفونت است.
  • حساسیت شکم که ممکن است در هنگام لمس حساس باشد، به ویژه در ناحیه اطراف کیسه صفرا.
  • زرد شدن پوست یا چشم ها که می تواند نشان دهنده انسداد شدیدتر مجرای صفراوی باشد و البته علامتی نادر است.

در مورد نوع مزمن، علائم به صورت زیر نمایان می شوند:

  • درد مکرر یا مداوم شکم که معمولا شدت کمتری نسبت به موارد حاد دارد اما می تواند مزمن و عود کننده باشد.
  • سوء هاضمه، ناراحتی یا احساس سیری بعد از غذا، به ویژه بعد از مصرف وعده های غذایی با محتوای چربی بالا.
  • حالت تهوع و استفراغ گاه به گاه ممکن است رخ دهد که کمتر شایع است.
  • برخی از افراد ممکن است بعد از غذا خوردن دچار گاز یا نفخ شوند.
  • در برخی موارد، کاهش وزن ممکن است به دلیل تغییرات رژیم غذایی یا مشکل در هضم غذا رخ دهد.

توجه به این نکته ضروری است که علائم ممکن است بین نوع حاد و مزمن همپوشانی داشته باشند. با این حال، نوع حاد اغلب با علائم شدیدتر و ناگهانی خود را نشان می دهد، در حالی که نوع مزمن ممکن است نشانه های خفیف یا متناوب داشته باشد که در طول زمان باقی می ماند. اگر مشکوک به التهاب کیسه صفرا هستید یا علائم نگران کننده ای را تجربه می کنید، بسیار مهم است که برای ارزیابی و مدیریت مناسب به دنبال مشاوره پزشکی باشید.

 

علل شایع بیماری التهاب کیسه صفرا

التهاب کیسه صفرا، چه حاد و چه مزمن، معمولا به دلیل انسداد مجرای سیستیک رخ می دهد که منجر به التهاب آن می شود. شایع ترین علل عبارتند از:

  • سنگ کیسه صفرا (کوله لیتیازیس)
  • انسداد بدون سنگ (کله سیستیت آکولوس)
  • تومورها
  • عفونت باکتریایی

برخی از عوامل خطر ممکن است در افزایش احتمال ابتلا به التهاب کیسه صفرا نقش داشته باشند، از جمله چاقی، کاهش وزن سریع، رژیم غذایی سرشار از چربی و کلسترول، برخی داروها و برخی شرایط پزشکی مانند دیابت.

تشخیص بیماری التهاب صفرا

تشخیص بیماری معمولا شامل ترکیبی از ارزیابی سابقه پزشکی، معاینه فیزیکی و آزمایش ‌های مختلف برای تأیید وجود بیماری و شناسایی علل بالقوه آن است. از جمله روش هایی که می توان برای تشخیص به موقع بیماری از آنها نام برد، می توان به تاریخچه پزشکی و معاینه فیزیکی، آزمایش خون، مطالعات تصویربرداری (اولتراسوند، سی تی اسکن، اسکن HIDA)، کوله سیستوگرام، کلانژیوگرافی آندوسکوپیک رتروگرید (ERCP) که اغلب برای درمان مجرای صفراوی مشترک (CBD) استفاده می شود، اشاره نمود.

ترکیب این تست های تشخیصی به تایید تشخیص بیماری، تعیین شدت، شناسایی وجود سنگ کیسه صفرا یا سایر انسدادها و راهنمایی استراتژی های مناسب درمان التهاب کیسه صفرا کمک می کند.

راه های درمان کوله سیستیت

درمان کوله سیستیت به شدت و حاد یا مزمن بودن آن بستگی دارد. اما به طور کلی، موارد زیر را می توان برای هر یک از انواع بیماری پیشنهاد کرد.

نوع حاد:

  • بستری شدن در بیمارستان
  • NPO (ممانعت از خوردن و آشامیدن)
  • مدیریت درد
  • آنتی بیوتیک ها
  • جراحی (کوله سیستکتومی)

نوع مزمن:

  • تغییرات سبک زندگی
  • مدیریت درد
  • اجتناب از محرک ها
  • مداخله جراحی

همیشه برای تشخیص و توصیه های درمانی مناسب با یک متخصص مشورت کنید. تصمیم در مورد جراحی و سایر مداخلات به شرایط فردی، شدت علائم و وجود عوارض بستگی دارد. در صورت عدم درمان، این بیماری می تواند منجر به عوارض جدی مانند پارگی کیسه صفرا یا گسترش عفونت شود، بنابراین مراجعه به موقع به پزشک بسیار مهم است.

عوامل پر خطر کوله سیستیت

عوامل متعددی می توانند خطر ابتلا به بیماری را افزایش دهند. مهم ترین عامل خطر وجود سنگ های صفراوی است که می تواند مجرای سیستیک را مسدود کند و باعث التهاب شود. علاوه بر این، کله سیستیت در افراد بالای 40 سال و به ویژه در زنان شایع تر است، به ویژه آنهایی که حاملگی های متعدد داشته اند یا تحت هورمون درمانی هستند.اضافه وزن یا کاهش وزن خیلی سریع، همچنین ناشتایی طولانی مدت به همراه رژیم های غذایی سرشار از چربی و کلسترول و کم فیبر می تواند خطر ابتلا به سنگ کیسه صفرا و متعاقب آن التهاب را افزایش دهد.

سابقه خانوادگی سنگ کیسه صفرا می تواند فرد را مستعد ابتلا به این بیماری کند. شرایطی مانند دیابت، بیماری کبد یا اختلالات خونی نیز در حادث شدن بیماری موثر است. به علاوه، برخی داروها، مانند داروهایی که حاوی استروژن یا داروهای کاهش دهنده کلسترول هستند، می تواند خطرساز باشد.

روش های خانگی و سنتی برای درمان کوله سیست کدام اند؟

برای درمان کوله سیستیت (التهاب کیسه صفرا) با استفاده از روش ‌های خانگی، روش‌ های سنتی و طب سنتی، توجه به این نکته ضروری است که هرگز نباید جایگزینی برای مشورت با پزشک و تشخیص دقیق بیماری باشند. با این حال، برخی روش ‌ها ممکن است به کاهش علائم کمک کنند، یا به عنوان بخشی از یک برنامه درمانی جامع، توصیه شوند. ذکر این نکته ضروری است که تاثیر بخشی هیچ یک از این درمان ها توسط مطالعات علمی تایید نشده است و بر اساس رفرنس های طب سنتی و بررسی های تجربی در این مقاله ذکر شده اند. در ادامه به برخی از این روش‌ ها اشاره می ‌کنیم:

روش ‌های درمان خانگی کوله سیستیت

درمان خانگی اغلب به تغییرات رژیم غذایی و کنترل بیماری با استفاده از ساده ترین راهکارها اشاره دارد.

  • کمپرس گرم: استفاده از کمپرس گرم بر روی ناحیه شکم ممکن است به کاهش درد و ناراحتی ناشی از مشکلات کیسه صفرا کمک کند.
  • نوشیدنی ‌های گیاهی: چای‌ های گیاهی مانند چای نعناع یا بابونه می ‌تواند به آرامش دستگاه گوارش و کاهش علائم کمک کند.
  • حفظ هیدراتاسیون: نوشیدن مقدار زیادی آب به حفظ عملکرد سالم دستگاه گوارش و کاهش خطر تشکیل سنگ صفرا کمک می‌ کند.
  • تغذیه سالم: پرهیز از غذاهای سرشار از چربی و تمرکز بر یک رژیم غذایی متعادل با مقادیر بالایی از فیبر، می ‌تواند به حفظ سلامت کیسه صفرا کمک کند.
  • کاهش مصرف چربی ‌ها: غذا های سرشار از چربی می ‌توانند علائم کوله سیست را تشدید کنند. پرهیز از غذا های سرخ‌ کردنی و غذاهای پر چرب توصیه می ‌شود.
  • افزایش مصرف فیبر: مصرف زیاد سبزیجات، میوه ‌ها و غلات کامل می‌ تواند به بهبود عملکرد دستگاه گوارش کمک کند.
  • مصرف غذاهای سرشار از آنتی اکسیدان: آنتی اکسیدان ها می توانند به کاهش التهاب کمک کنند. منابع خوب آنتی اکسیدان ها شامل میوه ها، سبزیجات و چای سبز هستند.
  • مصرف غذا های با چربی سالم:چربی های سالم مانند امگا 3 می توانند به کاهش التهاب کمک کنند. منابع خوب چربی های سالم شامل ماهی های چرب، آجیل و دانه ها هستند.
  • مصرف دارو های بدون نسخه: دارو های ضد درد مانند ایبوپروفن یا استامینوفن می توانند به تسکین درد کمک کنند.

روش ‌های طب سنتی درمان التهاب کیسه صفرا

برخی از گیاهان دارویی مانند زردچوبه، زنجبیل، قاصدک و خار مریم ممکن است به درمان کوله سیستیت کمک کنند.

  1. عصاره آرتیشو: در طب سنتی، عصاره آرتیشو به دلیل خواص کمک به عملکرد کبد و کاهش علائم مشکلات کیسه صفرا استفاده می ‌شود.
  2. زردچوبه : زردچوبه حاوی کورکومین است که خواص ضد التهابی دارد و می‌ تواند به کاهش التهاب در کیسه صفرا کمک کند.
  3. روغن نعناع: مصرف کپسول‌ های روغن نعناع ممکن است به کاهش اسپاسم‌ ها و درد ناشی از مشکلات کیسه صفرا کمک کند.
  4. زنجبیل: زنجبیل دارای خواص ضد تهوع و ضد التهابی است و می تواند به تسکین علائم کوله سیستیت مانند حالت تهوع و استفراغ کمک کند. می توانید از زنجبیل به صورت تازه، رنده شده یا دم کرده استفاده کنید.
  5. قاصدک: قاصدک دارای خواص ضد التهابی است و می تواند به دفع سموم از بدن و کاهش التهاب کیسه صفرا کمک کند. می توانید از قاصدک به صورت چای یا کپسول استفاده کنید.
  6. خار مریم: خار مریم دارای خواص آنتی اکسیدانی و ضد التهابی است و می تواند به محافظت از کبد و کیسه صفرا کمک کند. می توانید از خار مریم به صورت چای یا کپسول استفاده کنید.
  7. طب سوزنی: طب سوزنی یک روش درمانی سنتی چینی است که می تواند به تسکین درد و التهاب کمک کند.
  8. درمان های آیورودا: آیورودا یک سیستم پزشکی سنتی هندی است که از رژیم غذایی، گیاهان دارویی و یوگا برای درمان بیماری ها استفاده می کند.
  9. دمنوش ‌های گیاهی: استفاده از دمنوش‌ های تهیه شده از گیاهان دارویی مانند شیرین ‌بیان، ریشه قاصدک، و ماریانج (گل سرخارگل) که می ‌توانند به بهبود جریان صفرا و کاهش التهاب کمک کنند.
  10. رژیم غذایی مبتنی بر طب سنتی: پیروی از یک رژیم غذایی که بر پایه تعادل بین عناصر مختلف در بدن (مانند گرم، سرد، خشک و مرطوب در طب سنتی) باشد، می ‌تواند به حفظ سلامت کیسه صفرا کمک کند.

هنگام استفاده از این روش ‌ها، همیشه مهم است که ابتدا با یک متخصص طب سنتی یا پزشک مشورت کنید تا از تداخلات احتمالی با دارو های تجویزی یا شرایط پزشکی موجود اجتناب شود.

سوالات متداول از بیماری کوله سیستیت

  1. عوارض کوله سیست چیست؟

عوارض کوله سیست می ‌تواند شامل التهاب و عفونت کیسه صفرا، التهاب پانکراس، تشکیل سنگ‌ های صفراوی و انسداد مجاری صفراوی باشد که ممکن است به درد شدید و سایر مشکلات جدی سلامتی منجر شود. در صورت بروز علائم شدید کوله سیستیت، مانند درد شدید شکم، تب و لرز حتما به پزشک مراجعه کنید.

  1. آیا کوله سیست یک بیماری ژنتیکی است؟

بله، کوله سیستیت می تواند تا حدی ژنتیکی باشد. اگر یکی از اعضای خانواده شما سابقه سنگ کیسه صفرا یا کوله سیستیت دارد، شما بیشتر در معرض خطر ابتلا به این بیماری هستید. با این حال کوله سیست به خودی خود یک بیماری ژنتیکی محسوب نمی ‌شود، اما عوامل ژنتیکی می‌ توانند در افزایش خطر ابتلا به بیماری‌ های مرتبط با کیسه صفرا، مانند تشکیل سنگ ‌های صفراوی، نقش داشته باشند. افرادی که سابقه خانوادگی از مشکلات کیسه صفرا دارند، ممکن است بیشتر در معرض خطر ابتلا به این شرایط قرار گیرند.

منابع: supernutritious.net niddk.nih.gov

دیگر مقالات

التهاب معده یا گاستریت + درمان ورم معده

التهاب معده، که با نام گاستریت نیز شناخته می‌شود، حالتی است که در آن پوشش داخلی معده دچار التهاب می‌شود. این حالت می‌تواند به دلایل

تماس با ما