جراحی شقاق مقعدی یا اسفنکتروتومی داخلی جانبی، یک روش ساده و مؤثر برای درمان شقاق مقعدی است؛ که با روشهای غیرجراحی بهبود پیدا نکرده باشد. در این جراحی، پزشک یک برش کوچک در عضله اسفنکتر داخلی مقعد ایجاد میکند. این عضله مسئول باز و بسته شدن مقعد است. این برش باعث کاهش فشار و گرفتگی عضلانی میشود؛ که معمولاً دلیل اصلی درد شقاق است.
بسته به شرایط بیمار، جراحی با روشهایی مانند لیزر یا تکنیک فلپ پیشرفته و با بیهوشی عمومی، نخاعی یا موضعی انجام میشود. برای بهبودی مناسب و کاهش خطر عوارض، رعایت دقیق دستورالعملهای پس از عمل، شامل مدیریت درد، حفظ بهداشت ناحیه مقعد و رژیم غذایی ضد یبوست ضروری است. اکثر بیماران پس از جراحی کاهش قابلتوجه درد را تجربه میکنند، اما مانند هر جراحی، خطرات بالقوهای وجود دارد که باید با جراح بحث شود.
جهت دریافت مشاوره فرم زیر را تکمیل نمایید
انواع جراحی شقاق و نحوه انجام آنها
درمان شقاق مقعد، به ویژه شقاق مزمن، ممکن است نیاز به جراحی داشته باشد. زمانی که روش های غیرجراحی مانند تغییر رژیم غذایی، استفاده از پماد برای درمان شقاق، ملین ها و داروهای موضعی مؤثر نباشند، جراحی توصیه می شود. چندین نوع جراحی برای شقاق مقعدی وجود دارد؛ که در ادامه به توضیح آنها خواهیم پرداخت.
روش اسفنکتروتومی
این عمل جراحی، رایجترین راه برای درمان شقاق مزمن مقعد است؛ و با ایجاد یک برش کوچک در عضله اسفنکتر داخلی، به کاهش اسپاسم و فشار کمک میکند، که در نهایت موجب تسریع روند بهبودی میشود. جراح معمولاً این برش را در بخش داخلی یا جانبی عضله اسفنکتر ایجاد میکند؛ و محل دقیق آن بسته به شرایط بیمار و تشخیص بهترین روش درمانی متفاوت خواهد بود. اسفنکتروتومی جانبی اغلب تحت بیهوشی موضعی یا عمومی انجام میشود و بهدلیل نرخ موفقیت بالای آن در درمان قطعی شقاق شناخته شده است.
اسفنکتروتومی جانبی به دلیل سابقه محکم و میزان موفقیت 95%، عموماً بهترین روش برای جراحی شقاق مقعدی در نظر گرفته می شود.
فلپ پیشرفته مقعدی
در این تکنیک، جراح بخشی از بافت سالم را از ناحیهای دیگر از رکتوم یا پوست اطراف مقعد برمیدارد؛ و از آن برای ترمیم شقاق مقعدی استفاده میکند. هدف اصلی، ایجاد یک فلپ از بافت سالم و دارای خونرسانی مناسب است؛ تا شقاق را بپوشاند و روند بهبودی را تسریع کند. این فلپ با دقت برش داده میشود و به گونهای قرار میگیرد که، به عضله اسفنکتر آسیبی نرسد و خطر بیاختیاری پس از عمل کاهش یابد.
عمل معمولاً تحت بیهوشی عمومی انجام میشود و ممکن است به بستری کوتاهمدت نیاز داشته باشد. این روش زمانی توصیه میشود که بافت اطراف شقاق آسیبدیده یا ناسالم باشد؛ و درمانهای دیگر مؤثر واقع نشده باشند.
جراحی شقاق با لیزر
در این روش از لیزر دیاُکسید کربن (CO2 Laser) برای هدف قرار دادن و حذف دقیق شکاف مقعدی استفاده میشود؛ و در مقایسه با جراحی سنتی باعث ترمیم سریعتر با درد و التهاب کمتر میگردد. لیزر CO2 بهدلیل توانایی در برش دقیق و همزمان بستن عروق خونی، خونریزی حین عمل را کاهش داده و احتمال بروز عفونت را کم میکند. این روش، یک درمان کمتهاجمی محسوب میشود و اغلب بهصورت سرپایی انجام میگیرد. با این حال، انتخاب روش جراحی بسته به شدت شقاق، سابقه بیمار و نظر پزشک متخصص تعیین میشود و نیازمند مشاوره دقیق با جراح است.
عوارض جراحی شقاق مقعدی چیست؟
جراحی شقاق مقعدی، بهویژه اسفنکتروتومی داخلی جانبی، یکی از مؤثرترین روشها برای درمان شقاق مزمن به شمار میرود و معمولاً تحت بیحسی موضعی انجام میشود. این عمل با موفقیت بالای ۹۵ درصد همراه است و هدف آن کاهش فشار عضله اسفنکتر داخلی برای بهبود جریان خون و ترمیم زخم است. با اینکه اکثر بیماران خیلی زود پس از جراحی احساس بهبودی میکنند، روند ترمیم کامل ممکن است تا شش هفته طول بکشد.
عوارض بعد از عمل شقاق معمولاً خفیف و موقتی هستند، اما تا ۵۰ درصد از بیماران ممکن است در کوتاهمدت دچار مشکلاتی مانند درد، ترشح از ناحیه مقعد، دشواری در دفع ادرار یا بیاختیاری خفیف شوند که اغلب با بهبودی کامل برطرف میشود. عوارض بلندمدت نادرترند و ممکن است شامل عود شقاق یا بیاختیاری پایدار باشند. اگرچه این موارد نادرند، آگاهی از آنها برای تصمیمگیری آگاهانه بیماران ضروری است.
هزینه عمل جراحی شقاق
هزینه جراحی شقاق مقعدی (Fissurectomy) ممکن است بسته به چندین عامل متفاوت باشد.
- محل و موقعیت جغرافیایی
- بیمارستان یا مرکز جراحی
- تخصص و تجربه جراح
- نوع روش جراحی
- پوشش و نوع بیمه
- هزینه های جانبی مانند، آزمایشات قبل از عمل، داروها و مراقبت های پس از جراحی
- جراحی تحت بی حسی موضعی باشد یا نه!
نکات و اقدامات مهم قبل از عمل فیشر
قبل از انجام عمل جراحی برای شقاق مقعد انجام چندین قدم مهم برای اطمینان از یک روش ایمن و موثر و بهبودی بسیار مهم است.
- با جراح خود در مورد جراحی صحبت کنید. روش جراحی و آنچه را که در طول بهبودی باید انتظار داشت و از هرگونه خطر یا عوارض احتمالی آگاه شوید.
- هر گونه آزمایش پزشکی و آزمایشگاهی مورد نیاز قبل از عمل را تکمیل کنید. این آزمایشات بالینی ممکن است شامل آزمایش خون، ECGیا موارد دیگری مانند بررسی قند خون، کلسترول و تیروئید باشد که جراح شما توصیه کرده است.
- جراح خود را در مورد مصرف تمام داروها، مکمل ها و درمان های گیاهی که مصرف می کنید مطلع کنید. برخی از داروها ممکن است نیاز به قطع یا تنظیم قبل از جراحی داشته باشند، به ویژه داروهای رقیق کننده خون مانند آسپرین.
- بسته به پروتکل جراح، ممکن است از شما خواسته شود که برای پاکسازی روده ها رژیم غذایی و اقدامات خاصی را انجام دهید. این اقدامات می تواند شامل استفاده از ملین ها یا تنقیه باشد.
- آماده سازی بیمه و مدارک لازم: اطمینان حاصل کنید که تمام مدارک لازم و جزئیات بیمه قبل از روز جراحی، مرتب و کامل هستند.
دوره نقاهت و مراقبت های بعد از عمل فیشر
بهبودی پس از جراحی شقاق مقعد، مانند اسفنکتروتومی داخلی جانبی، نیاز به مراقبت های دقیق بعد از عمل برای اطمینان از بهبودی موثر و به حداقل رساندن ناراحتی دارد. دوره نقاهت می تواند متفاوت باشد، اما به طور معمول، بیماران می توانند در عرض چند هفته به فعالیت های عادی بازگردند. در ادامه به مهم ترین نکات و مراقبت های بعد از عمل شقاق یا فیشر می پردازیم:
- مدیریت درد؛ ممکن است پس از جراحی کمی درد و ناراحتی را تجربه کنید. درد را می توان با داروهای مسکن تجویز شده توسط پزشک کنترل کرد.
- مراقبت از زخم؛ ناحیه جراحی را تمیز و خشک نگه دارید. جراح شما ممکن است دستورالعمل های خاصی را در مورد نحوه تمیز کردن ناحیه ارائه دهد، که ممکن است شامل شستشوی ملایم با آب باشد. حتما از استفاده از صابون های خشن یا مواد شیمیایی خودداری کنید.
- یک رژیم غذایی با فیبر بالا؛ برای اطمینان از دفع مدفوع راحت توصیه می شود، که می تواند به کاهش درد در هنگام اجابت مزاج و جلوگیری از یبوست کمک کند. مقدار زیادی میوه، سبزیجات، غلات کامل و آب را در رژیم غذایی خود بگنجانید.
- نرمکننده های مدفوع یا ملین ها، ممکن است پزشک نرمکنندههای مدفوع را برای کاهش درد و جلوگیری از زور زدن، که برای روند بهبودی ضروری است، تجویز کند.
- سطح فعالیت؛ طبق توصیه جراح به تدریج سطح فعالیت خود را افزایش دهید. از بلند کردن اجسام سنگین و فعالیت های سنگین تا زمانی که پزشک توصیه کند ، خودداری کنید.
- حمام سیتز، حمام سیتز (نشستن در آب گرم) چندین بار در روز، به ویژه پس از اجابت مزاج، می تواند به تسکین درد و بهبودی کمک کند.
- از زور زدن در حین دفع مدفوع خودداری کنید؛ زور زدن در حین حرکات روده می تواند مانع از بهبودی شود. برای جلوگیری از این امر از ملین استفاده کنید و یک رژیم غذایی پر فیبر داشته باشید.
- مراقب عوارض باشید؛ از علائم عفونت مانند افزایش درد، تورم، تب یا ترشحات غیر معمول آگاه باشید. در صورت بروز و تجربه هر یک از این علائم لازم است بلافاصله با پزشک یا جراح خود تماس بگیرید.
طول دوره بهبودی می تواند از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد، بستگی به عوامل مختلفی از جمله سلامت کلی فرد، ماهیت دقیق جراحی و نحوه رعایت دقیق دستورالعمل های مراقبت های بعد از عمل دارد.
جراحی شقاق، کاهش سریع علائم
جراحی شقاق مقعدی معمولا دارای نرخ موفقیت بالایی است؛ و اغلب برای افرادی که درمان های غیرجراحی را بدون موفقیت تجربه کردهاند، توصیه می شود. این جراحی میتواند درد، خونریزی و سایر بیماری های مقعدی را به طور قابل توجهی کمتر کند. با این حال، مهم است که بیماران پس از جراحی به دستورالعمل های پزشکی و مراقبت های پس از عمل توجه کنند؛ تا بهبودی بهینهای داشته باشند. همچنین، در نظر گرفتن هزینهها، بیمه و انتخاب جراح مجرب، عوامل مهمی هستند که باید قبل از اتخاذ تصمیم برای جراحی در نظر گرفته شوند.
