انواع بیماری های سر و گردن چیست؟

بیماری های سر و گردن

فهرست مطالب

آمارها نشان می‌دهد که شیوع بیماری‌ های سر و گردن در جوامع انسانی بسیار بالاست. این بیماری‌ها شامل انواع سرطان‌ها، عفونت‌ها، التهاب‌ها، آسیب‌های تروماتیک و مادرزادی و اختلالات عصبی و غددی می‌شود. ناحیه سروگردن یکی از حساس‌ترین و مهم‌ترین قسمت‌های بدن انسان محسوب می‌شود که شامل اندام‌ها و بافت‌های متعددی از جمله چشم، گوش، حلق و بینی، مغز و اعصاب مربوطه است. شناخت علائم بیماری های سر و گردن و همینطور تشخیص به‌موقع و درمان صحیح این بیماری‌ها از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

این ناحیه نقش بسزایی در عملکردهای حیاتی بدن مانند تنفس، بلع، بینایی، شنوایی و غیره دارد. لازم از است به بیماری های سر و گردن توجه ویژه ای داشت زیرا عوارض و مرگ‌ومیر ناشی از آن‌ها می‌تواند بسیار زیاد باشد. در ادامه به برسی انواع بیماری‌های سر و گردن و نکات قابل‌توجه آن می‌پردازیم.

انواع بیماری های سر و گردن چیست؟

سر و گردن یکی از حساس‌ترین نواحی بدن است که دارای اعضا و ارگان‌های مهمی است. انواع مختلفی از بیماری‌ها و مشکلات می‌توانند این ناحیه را درگیر کنند و تشخیص به‌موقع و درمان صحیح این بیماری‌ها بسیار حائز اهمیت است. بیماری‌های شایع سروگردن عبارت‌اند از:

  • سرطان‌های سر و گردن؛ سرطان‌هایی که نواحی مختلف مانند دهان، زبان، حلق، تارهای صوتی، تیروئید، غدد بزاقی یا بینی و سینوس‌ها را درگیر می‌کنند. عوامل خطر شامل دخانیات، الکل و عفونت HPV است.
  • اختلالات تیروئید؛ پرکاری تیروئید، کم‌کاری تیروئید، گواتر، ندول‌های تیروئیدی و التهاب تیروئید می‌شود که منجر به مشکلات هورمونی می‌شود.
  • مشکلات شنوایی و عفونت‌های گوش؛ عفونت و التهاب گوش داخلی، میانی یا خارجی. می‌تواند باعث درد گوش و ازدست‌دادن شنوایی شود.
  • عفونت‌های سینوس؛ ویروس‌ها، باکتری‌ها یا قارچ‌ها که حفره‌های سینوسی را آلوده می‌کنند و منجر به علائم سینوزیت مانند احتقان بینی، درد و ترشحات می‌شوند.
  • مشکلات دهانی؛ عفونت‌های دندانی، بیماری لثه، زخم دهان، کاندیدیازیس دهان و خشکی دهان.
  • بیماری‌های عصبی و عضلانی؛ فلج بل، فلج تار صوتی، نورالژی ترمینال و غیره که اعصاب و عضلات صورت و حلق را درگیر می‌کنند.

علائم بیماری های سر و گردن چیست؟

علائم بیماری های سر و گردن

برخی نشانه‌ها وجود دارد که باید مراقب آن‌ها باشید؛ زیرا ممکن است نشانه‌ای از سرطان سر وگردن یا مشکلات دیگری باشد. از جمله مهم‌ترین علائم بیماری های سر و گردن می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • توده یا غده در ناحیه گردن که معمولاً بدون درد است و ممکن است نشانه سرطان باشد
  • تغییر در صدا مثل گرفتگی، خش‌دار شدن یا ازدست‌دادن صدا
  • زخم، تاول، خون‌ریزی یا تورم در داخل دهان، زبان یا گلو
  • درد یا مشکل در بلع غذا یا مایعات
  • ورم در ناحیه گردن و گوش که ممکن است نشانه عفونت باشد
  • گوش‌درد مداوم و مزمن
  • احساس گیرکردن غذا در گلو هنگام بلع
  • خونریزی یا ترشح از بینی به‌صورت مداوم

علل بیماری های سر و گردن

ازآنجایی‌که علل متعددی برای اختلالات و بیماری‎های سر و گردن وجود دارد، پزشک شما با همکاری نزدیک با شما، با استفاده از آخرین فناوری‌ها تشخیص سریع و دقیقی ارائه خواهد کرد. علل بروز بیماری سر و گردن متعدد و متنوع است. به‌طورکلی مهم‌ترین عوامل به شرح زیر است:

  • سرطان‌های سروگردن؛ علل دقیق بروز این سرطان‌ها هنوز ناشناخته است. ولی مصرف دخانیات و الکل، ابتلا به عفونت‌های ویروسی مانند HPV و EBV، قرارگرفتن در معرض اشعه، آسیب بافتی مکرر و التهاب مزمن از عوامل خطر به‌حساب می‌آیند.
  • عفونت‌های باکتریایی و ویروسی؛ ویروس‌ها یا باکتری‌ها می‌توانند بافت‌های سروگردن از جمله حلق، سینوس‌ها، گوش میانی و غیره را درگیر کنند.
  • بیماری‌های خودایمنی مانند تیروئیدیت هاشیموتو
  • آلرژی‌های غذایی، دارویی یا محیطی
  • آسیب‌های مکانیکی و فیزیکی مانند ضربه مستقیم، شکستگی‌ها و سوختگی
  • اختلالات ژنتیکی و مادرزادی صورت و اسکلت سروگردن
  • اختلالات عصبی: مانند فلج صورت به دنبال ضایعات عصب صورت
  • فشار و تنش‌های عصبی و روحی به‌عنوان عامل مستعدکننده

بنابراین، هم بیماری‌های مادرزادی و ژنتیکی و هم عوامل محیطی و رفتاری می‌توانند در بروز این بیماری‌ها دخیل باشند.

خطرات و عوارض

بیماری های سر و گردن اگر به‌موقع تشخیص و درمان نشوند می‌توانند منجر به عوارض خطرناکی شوند. برخی از خطرات و عوارض بالقوه عبارت‌اند از:

  1. انسداد راه هوایی؛ تومورها، عفونت‌ها یا ورم در ناحیه گردن و گلو می‌توانند منجر به فشرده‌شدن یا انسداد راه‌های هوایی شوند که باعث دشواری تنفس یا حتی ناتوانی در تنفس می‌گردد. این نیاز به مراقبت‌های پزشکی اورژانسی دارد.
  2. مشکل در بلع؛ برخی از وضعیت‌های گردن مانند سرطان‌ها می‌توانند با انسداد مری، مانع از بلع صحیح شوند. این می‌تواند منجر به خفگی، آسپیراسیون غذا به ریه‌ها و سوءتغذیه گردد.
  3. اختلال در سخن‌گفتن؛ اختلالاتی که تارهای صوتی، عضلات گلو یا کنترل عصبی سخن‌گفتن را تحت‌تأثیر قرار می‌دهند، می‌توانند به‌شدت بر توانایی فرد در صحبت‌کردن تأثیر بگذارند. این می‌تواند به طور منفی بر ارتباطات و کیفیت زندگی تأثیر بگذارد.
  4. فلج صورت؛ التهاب یا آسیب به برخی از اعصاب در سروگردن می‌تواند باعث فلج جزئی یا کامل عضلات صورت شود. این بر حالات چهره و توانایی خندیدن، پلک‌زدن یا بستن چشم‌ها تأثیر می‌گذارد.
  5. ازدست‌دادن شنوایی و تعادل؛ رشد تومور یا عفونت‌هایی که باعث آسیب به گوش و ساختارهای مرتبط می‌شوند، می‌توانند منجر به اختلال شنوایی یا اختلالات تعادلی شوند.
  6. سپسیس و مننژیت؛ عفونت‌هایی مانند آبسه می‌توانند به خون، بافت‌ها یا حتی مغز گسترش یابند و بالقوه باعث سپسیس، مننژیت، کما یا حتی مرگ شوند اگر از نظر پزشکی کنترل نشوند.
  7. گسترش سرطان؛ سرطان‌های سروگردن بسیار پیش‌رونده هستند و می‌توانند به‌راحتی از طریق سیستم لنفاوی و خون به نقاط دیگر بدن گسترش یابند اگر در مراحل اولیه تشخیص و درمان نشوند. متاستازهای ارگان‌های دوردست به‌شدت پیش‌آگهی و بقا را کاهش می‌دهند.

در مجموع، ساختارهای حساس در ناحیه سروگردن برای بسیاری از عملکردهای حیاتی بسیار مهم هستند. هر فرایند بیماری‌زا در این ناحیه خطر آسیب به تنفس، دریافت غذا، ارتباطات یا حتی باعث مرگ در بدترین حالت را به همراه دارد.

توده گردنی

توده گردنی، برآمدگی در گردن یا توده سرویکال که در قسمت جلویی گردن برجسته می‌شود، ناشی از التهاب یا عفونتی است که غدد لنفاوی را بزرگ کرده است. بیماری توده گردنی می‌تواند خوش‌خیم یا بدخیم باشد. توده‌های گردنی بر اساس علت بیماری به سه دسته تقسیم می‌شوند:

  1. ناهنجاری‌های مادرزادی که در افراد جوان یافت می‌شود.
  2. التهاب یا عفونت ناشی از بیماری عفونی
  3. تومورها، اعم از سرطانی (بدخیم) و غیر سرطانی (خوش‌خیم)

بیماری‌های رایجی که موجب توده گردنی می‌شوند، شامل موارد است:

  1. اختلالات تیروئید مانند گره‌های تیروئید، سرطان تیروئید، تیروئید بزرگ شده یا تیروئیدیت
  2. اختلالات غدد لنفاوی، مانند لنفادنیت و لنفوم، همچنین سرطان‌هایی که به غدد لنفاوی گسترش یافته‌اند، مانند سرطان دهان، حلق یا حنجره
  3. اختلالات غدد بزاقی مانند التهاب، تورم و سرطان غدد بزاقی
  4. برآمدگی‌های ناشی از ناهنجاری‌های مادرزادی، مانند کیست شکاف برانکیال، کیست مجرای تیروگلوس، کیست هیگروما یا کیست درموئید.

درمان‌های توده گردنی بسته به علت آن متفاوت است. اگر به دلیل عفونت باکتریایی باشد، پزشک آنتی‌بیوتیک تجویز می‌کند. بااین‌حال، اگر سرطان تشخیص داده شود، پزشک ممکن است گزینه‌های درمانی؛ مانند جراحی، شیمی‌درمانی یا پرتودرمانی را بر اساس نوع بافت‌شناسی سرطان، مرحله سرطان و سلامت بیمار در نظر بگیرد.

کیست برنکیال

کیست برنکیال که همچنین به‌عنوان برجستگی یا شکاف شیاری شناخته می‌شود، توده‌ای است که در گردن یا زیر ترقوه تشکیل می‌شود. کیست‌های برانکیال حین رشد و نمو جنین شکل می‌گیرند. آنها زمانی رخ می‌دهند که بافت‌ها در ناحیه گردن و ترقوه (شیار برانکیال) به طور طبیعی رشد نکنند. این نقص مادرزادی ممکن است به‌صورت فضاهای بازی به نام شیارهای شکافته ظاهر شود که ممکن است در یک یا هر دو طرف گردن ایجاد شود. کیست برانکیال ممکن است از مایع تخلیه شده از یک شیار تشکیل شود. کیست یا شیار ممکن است عفونی شود. علائم آن شامل چاله‌، توده‌ یا برآمدگی‌ پوستی کوچک در هر دو طرف گردن یا درست زیر ترقوه و یا تخلیه مایع از چاله‌ای در گردن است.

کیست‌ها یا شیارهای عفونی برانکیال نیازمند درمان آنتی‌بیوتیکی هستند. اگر مشکلات مداومی با تخلیه یا عفونت وجود داشته باشد، این کیست‌ها باید با جراحی برداشته شوند. اکثر باقی‌مانده‌های برانکیال نیازی به درمان ندارند. اگر عمل جراحی لازم باشد، نتایج معمولاً خوب است.

integratedent.com ncbi.nlm.nih.gov

دیگر مقالات

تماس با ما