تفاوت فیستول و کیست مویی مقعد در محل ایجاد و نوع ارتباط آنها با بافتهای اطراف است. فیستول معمولاً یک مجرای غیرطبیعی بین کانال مقعد و پوست بیرونی است؛ که اغلب در اثر آبسههای عفونی به وجود میآید، در حالی که کیست مویی، حفرهای بسته در ناحیه بالای مقعد و میان شکاف باسن است؛ که معمولاً در اثر گیر افتادن مو در زیر پوست و التهاب ایجاد میشود. تفاوت فیستول و کیست مویی مقعد بهویژه در شکل، علائم و روش درمان نیز قابل توجه است. شناخت این تفاوت برای انتخاب مسیر درمانی درست ضروری است.
تفاوت علائم فیستول و کیست مویی
در فیستول، درد مقعدی معمولاً شدید و ضرباندار است؛ و ممکن است هنگام مدفوع، سرفه یا نشستن شدت پیدا کند. در این حالت، ممکن است باسن به لمس حساس شود و تورم و قرمزی (التهاب) در داخل یا اطراف مقعد دیده شود. این علائم نشاندهنده عفونت فعال زیر پوست (سلولیت) هستند. همچنین، از ناحیه اطراف مقعد ممکن است مایعاتی مانند چرک، مدفوع یا خون خارج شود که گاهی بو دارد. علائم کمتر شایع شامل تب، درد هنگام ادرار کردن و مشکلاتی در نگه داشتن مدفوع هستند. گاهی ممکن است علائم فیستول را نتوانید با آینه ببینید یا تشخیص دهید.
کیست مویی (سینوس پیلونیدال)، اغلب شکاف بین باسن را تحت تأثیر قرار میدهد؛ و علائم آن با توجه به عفونت موجود، میتواند از خفیف تا شدید متغیر باشد. از جمله علائم این مشکل، میتوان به فرورفتگیهای کوچک در پوست، تحریک یا ناراحتی و وجود تودهای دردناک که ممکن است، آبسه باشد اشاره کرد. همچنین، ممکن است تخلیهای از ناحیه مشاهده شود که شامل مایعات شفاف، کدر یا خونی است. این ناحیه معمولاً قرمز و حساس بوده و ممکن است چرک بدبو داشته باشد.
تفاوت علت ایجاد فیستول و کیست مویی مقعد
فیستول معمولاً به دنبال عفونتهای مزمن در ناحیه مقعد، و آبسههایی که تخلیه نمیشوند ایجاد میشود، در حالی که کیست مویی ناشی از گیر افتادن موها در زیر پوست و واکنش التهابی بدن نسبت به آن است. فیستول بهنوعی ارتباط غیرطبیعی بین داخل کانال مقعد و سطح پوست محسوب میشود، اما کیست مویی بیشتر شبیه یک توده چرکی در بالای شکاف باسن است. این تفاوت در علت شکلگیری باعث میشود علائم، روند پیشرفت بیماری و حتی روشهای درمان آنها هم با یکدیگر فرق داشته باشد.
وبسایت رسمی Adler MicroMed در مورد شباهت ها و تفاوت های منشا این دو بیماری می گوید:
هر دو بیماری با آبسه در ناحیه مقعد مرتبط هستند و هر دو شامل یک مسیر غیرطبیعی در بافت بدن میشوند. در هر دو مورد ممکن است ترشح و درد وجود داشته باشد. اما در کیست مویی (یا سینوس پیلونیدال)، مسیر به یک حفره حاوی مو و مواد زائد منتهی میشود، در حالیکه در فیستول، مسیر از پوست تا دیواره کانال مقعد ادامه پیدا میکند.Pilonidal Sinus Differential Diagnosis
فرق روش تشخیص کیست مویی و فیستول
تشخیص کیست مویی، معمولاً از طریق معاینه فیزیکی صورت میگیرد. پزشک با بررسی علائم و مشاهده دقیق ناحیه آسیب دیده، وجود کیست را تأیید میکند. در مواردی که عفونت پیشرفته یا پیچیدگی خاصی وجود داشته باشد، ممکن است از آزمایشهای تصویربرداری مانند سونوگرافی یا MRI برای ارزیابی دقیقتر استفاده شود. این روشها به پزشک کمک میکنند تا شدت عفونت و وضعیت کیست را بهتر شناسایی کند.
برای تشخیص فیستول نیز پزشک ابتدا با بررسی سابقه پزشکی بیمار و انجام معاینه فیزیکی شروع میکند. در این معاینه، از یک پروب نازک برای یافتن مسیر کانال فیستول استفاده میشود. اگر وضعیت پیچیدهتر باشد یا اطلاعات بیشتری نیاز باشد، آزمایشهای تصویربرداری مانند MRI به کار گرفته میشود تا مسیر دقیق کانال و محل عفونت بهطور کامل مشخص شود. این مراحل تشخیصی، نقشه کاملی از فیستول برای درمان مناسب ارائه میدهند.
تفاوت شکل ظاهری فیستول و کیست مویی
تفاوت فیستول و کیست مویی مقعد، در شکل ظاهری، محل قرارگیری و نوع ترشحات آنها کاملاً مشهود است. فیستول معمولاً بهصورت سوراخ کوچکی نزدیک به مقعد دیده میشود که به تونلی زیر پوستی منتهی میشود و در اثر عفونتهای مکرر یا آبسههای درماننشده شکل میگیرد؛ درحالیکه کیست مویی اغلب در بالای شکاف باسن بهصورت یک توده حاوی مو، چرک و بافت مرده ظاهر میشود.
فیستول ممکن است با فشار، ترشح چرک یا مدفوع داشته باشد، اما کیست مویی بیشتر با التهاب و ترشحات بدبو همراه است. درک این تفاوتها بهویژه زمانی مهم میشود که بخواهیم به سوال رایجی مثل «تفاوت فیستول و آبسه مقعدی چیست؟» پاسخ دقیقتری بدهیم.
فرق بین روش درمان فیستول و کیست مویی مقعدی
درمان فیستول مقعدی معمولاً به جراحی نیاز دارد، زیرا بهبود خودبهخودی آن اغلب با عفونتهای مکرر همراه است. در موارد خاصی که فیستول ناشی از بیماری التهابی روده و بدون عفونت باشد، ممکن است با استفاده از داروهای تنظیم کننده ایمنی مانند اینفلیکسیماب درمان شود. برای فیستولهای ساده که فقط مقدار کمی از عضله را درگیر میکنند، روش جراحی فیستولوتومی، بهعنوان سادهترین و موثرترین گزینه مطرح است، که طی آن سقف فیستول برش داده شده و از پایین به بالا ترمیم میشود.
در موارد پیچیدهتر که عضلات بیشتری درگیر هستند یا شاخههای بیشتری وجود دارد، روشهایی مانند تخلیه با ستون، فلپ پیشرفت اندورکتال و روش LIFT به کار گرفته میشوند. هر یک از این روشها، با هدف کاهش عوارض و ترمیم فیستول طراحی شدهاند، اما میزان موفقیت و خطرات آنها بسته به شرایط بیمار متفاوت است. برای درمان کیست مویی نیز، روشهای مختلفی بر اساس شدت علائم به کار گرفته میشوند. در مراحل ابتدایی بدون علائم، رعایت بهداشت و تمیز نگهداشتن ناحیه توصیه میشود.
چرا باید برای درمان فیستول و کیست مویی به متخصص مراجعه کنیم؟
شناخت تفاوت فیستول و کیست مویی مقعد و اقدام به موقع برای درمان، نقش مهمی در بهبود کیفیت زندگی فرد دارد. نادیده گرفتن این مشکلات، میتواند به عوارض جدیتری منجر شود و روند درمان را پیچیدهتر کند. اگر با علائم این بیماریها روبهرو هستید، مراجعه به یک متخصص باتجربه، اولین گام برای رسیدن به درمان قطعی است.
