تفاوت شقاق و بواسیر در نوع آسیب و محل آن در ناحیه مقعد است؛ اگر هنگام دفع درد شدیدی مانند بریدگی حس میکنید و خونریزی روشن دارید، احتمالاً دچار شقاق (فیشر) هستید، اما اگر تودهای دردناک یا خونریزی همراه با خارش دارید، احتمال بواسیر بیشتر است. شقاق معمولاً با درد تیز و سوزش شدید هنگام یا پس از اجابت مزاج همراه است، در حالی که بواسیر ممکن است فقط احساس فشار یا برجستگی ایجاد کند.
بیمار میتواند با دقت به نوع درد، محل آن و علائم همراه مثل خارش، خونریزی یا وجود توده، به تفاوت شقاق و بواسیر پی ببرد، چرا که هر یک از این بیماریها ویژگیهای خاص خود را دارند. با این حال، برای تشخیص قطعی و جلوگیری از پیشرفت بیماری، بهتر است به پزشک مراجعه شود تا با معاینه دقیق و در صورت لزوم انجام آزمایشهای تکمیلی، درمان مناسب هر کدام مشخص گردد.
| ویژگی | شقاق مقعدی | بواسیر (هموروئید) |
|---|---|---|
| تعریف | پارگی یا زخم در پوست یا مخاط مقعد یا کانال مقعدی | تورم و التهاب رگهای خونی در ناحیه مقعد یا رکتوم |
| علت | فشار زیاد هنگام اجابت مزاج (مثل یبوست یا اسهال مزمن) – زایمان – تروما | یبوست مزمن – نشستن طولانیمدت – زور زدن هنگام دفع – بارداری |
| علائم اصلی | درد شدید هنگام اجابت مزاج – خونریزی خفیف (خون قرمز روشن روی مدفوع یا دستمال) – خارش یا سوزش | خونریزی بدون درد (خون قرمز روشن) – خارش – برآمدگی یا توده در مقعد – ناراحتی خفیف |
| محل بروز | پوست یا مخاط داخلی کانال مقعدی | داخل رکتوم (داخلی) یا زیر پوست اطراف مقعد (خارجی) |
| درد | شدید، بهویژه هنگام دفع یا بعد از آن | معمولاً بدون درد یا با درد خفیف (در بواسیر خارجی ممکن است دردناک باشد) |
| خونریزی | خفیف، معمولاً روی دستمال یا مدفوع | ممکن است شدیدتر باشد، بهویژه در بواسیر داخلی |
| ظاهر | پارگی یا زخم خطی قابل مشاهده در مقعد | توده یا برآمدگی نرم (داخلی یا خارجی) |
| تشخیص | معاینه بالینی توسط پزشک | معاینه بالینی، گاهی پروکتوسکوپی یا کولونوسکوپی |
| درمان اولیه | رژیم غذایی پر فیبر – حمام سیتز (نشستن در آب گرم) – پمادهای تسکیندهنده | رژیم غذایی پر فیبر – حمام سیتز – داروهای ضدالتهاب – گاهی جراحی |
| عوارض احتمالی | عفونت، فیستول مقعدی | ترومبوز (لخته شدن بواسیر خارجی)، کمخونی (در خونریزی شدید) |
| جراحی | در موارد مزمن: اسفنکتروتومی جانبی | در موارد شدید: هموروئیدکتومی یا روشهای کمتهاجمی (بستن رگ، لیزر) |
تفاوت ظاهری شقاق و بواسیر
تفاوت شقاق و بواسیر از نظر ظاهری، به نحوه بروز مشکلات در ناحیه مقعد بستگی دارد. شقاق مقعدی بهصورت یک ترک یا زخم عمودی در دیواره مقعد ظاهر میشود. شقاق معمولاً هیچ برآمدگی یا تودهای ندارد، بلکه بیشتر بهصورت شکافهای ریز و عمیق در پوست یا غشای مخاطی مقعد دیده میشود.
در مقابل، بواسیر به تورم و گشاد شدن عروق خونی در ناحیه مقعد گفته میشود که به شکل برآمدگی یا تودههایی در اطراف مقعد بروز میکند. در هموروئید خارجی، این برآمدگیها ممکن است بهصورت زائدههایی گوشتی در اطراف مقعد دیده شوند. در هموروئید داخلی، این تورمها در داخل کانال مقعد قرار دارند و ممکن است به صورت پرولاپس (بیرونزدگی) در مراحل پیشرفته بروز کنند. بهطور خلاصه، شقاق معمولاً بهصورت ترک یا شکاف در ناحیه مقعد است، در حالی که بواسیر بهصورت برآمدگیهای قابل لمس در ناحیه مقعد ظاهر میشود.
تفاوت محل ایجاد فیشر با هموروئید
محل بروز فیشر و هموروئید در ناحیه مقعد متفاوت است. فیشر معمولاً بهصورت یک ترک یا پارگی در پوشش داخلی دیواره مقعد ظاهر میشود و اغلب در قسمت خلفی (پشتی) مقعد دیده میشود. این ترکها بهدلیل فشار زیاد در هنگام دفع مدفوع یا یبوست ایجاد میشوند. در مقابل، هموروئید به تورم و گشاد شدن عروق خونی در ناحیه مقعد اشاره دارد. هموروئید میتواند داخلی باشد که در داخل کانال مقعد قرار دارد، یا خارجی که در زیر پوست اطراف مقعد شکل میگیرد.
فرق علائم شقاق و بواسیر
تفاوت فیشر و هموروئید از نظر علائم، به جنبههای مختلفی مربوط میشود که در ادامه به آنها پرداختهایم:
علائم شقاق
- درد شدید: درد در شقاق معمولاً تیز و آزاردهنده است و بهویژه هنگام و پس از اجابت مزاج بروز میکند. این درد ممکن است تا چند ساعت ادامه یابد.
- خونریزی قرمز روشن: خونریزی معمولاً بهصورت خون قرمز روشن بر روی دستمال توالت یا در کاسه توالت مشاهده میشود.
- سوزش و خارش: فرد ممکن است احساس سوزش و خارش در اطراف مقعد داشته باشد.
- اسپاسم عضلانی: شقاق میتواند باعث گرفتگی عضلات اسفنکتر مقعد و بروز اسپاسمهای دردناک شود.
علائم بواسیر
- خونریزی بدون درد: خونریزی در بواسیر معمولاً بدون درد است و هنگام دفع مدفوع رخ میدهد. خون بهصورت قطرات قرمز روشن در مدفوع یا روی دستمال توالت ظاهر میشود.
- تورم و برآمدگی: در بواسیر خارجی، تورم و برآمدگیهایی در اطراف مقعد ایجاد میشود که قابل لمس هستند. در بواسیر داخلی نیز ممکن است پرولاپس رخ دهد.
- خارش و تحریک: بواسیر معمولاً با خارش شدید و تحریک در ناحیه مقعد همراه است.
در مجموع، شقاق بهطور عمده با درد شدید همراه است، در حالی که بواسیر بیشتر با تورم، برآمدگی و خارش مشخص میشود.
تفاوت درد شقاق و هموروئید
تفاوت شقاق و بواسیر در نوع درد آنها قابل توجه است. درد شقاق معمولاً بسیار شدید، تیز و تیرکشنده است و بیشتر در هنگام دفع مدفوع و تا مدت کوتاهی پس از آن احساس میشود. این درد ناشی از ترک یا زخم در دیواره مقعد است و میتواند با سوزش و خارش همراه باشد. بهدلیل شدت درد، فرد ممکن است از اجابت مزاج اجتناب کند.
درد بواسیر معمولاً مداوم و ضرباندار است که ممکن است در طول روز، بهویژه هنگام نشستن، احساس شود. در بواسیر داخلی، درد معمولاً وجود ندارد مگر اینکه بیرونزدگی رخ دهد. در بواسیر خارجی، ممکن است درد و خارش همزمان با تورم و برآمدگی مشاهده شود. بهطور کلی، درد شقاق تیز و گذرا است، در حالی که درد بواسیر بیشتر مداوم و ضرباندار است.
چگونه مطمئن شویم به فیشر مبتلا هستیم یا هموروئید؟
مراجعه به پزشک و انجام معاینه بالینی همراه با کولونوسکوپی و آنوسکوپی میتواند بهطور دقیق هموروئید و شقاق را تشخیص دهد. علائم اصلی شقاق شامل درد شدید و تیز هنگام دفع مدفوع است که ممکن است برای چند ساعت ادامه یابد. همچنین، خونریزی قرمز روشن و مشاهده ترک یا زخم در ناحیه مقعد از نشانههای آن بهشمار میآید.
در بواسیر، ممکن است تورم یا تودهای در ناحیه مقعد احساس شود. همچنین، خارش، خونریزی بدون درد (در بواسیر داخلی) و درد مداوم (در بواسیر خارجی) از دیگر علائم این بیماری هستند. تشخیص هموروئید یا فیشر، معمولاً از طریق معاینه فیزیکی یا استفاده از روشهایی مانند آنوسکوپی توسط پزشک انجام میشود.
تفاوت روش های درمانی شقاق با بواسیر
درمان شقاق و بواسیر بسته به شدت و نوع آنها متفاوت است، چون تفاوت شقاق و بواسیر در علت، علائم و روش درمان مشخص است. برای شقاق مقعدی، درمان معمولاً با تغییر رژیم غذایی (مثل مصرف فیبر و آب بیشتر)، نرمکنندههای مدفوع و داروهای موضعی برای کاهش درد و اسپاسم عضلات شروع میشود. در موارد مقاوم، ممکن است تزریق بوتاکس یا جراحی لازم باشد.
اما بواسیر درمانهای متفاوتی دارد. برای نوع داخلی، روشهایی مثل بستن نوار لاستیکی، اسکلروتراپی یا لیزر استفاده میشود. در موارد شدیدتر (درجه ۳ یا ۴)، جراحی هموروئیدکتومی یا روشهای دیگر مانند هموروئیدوپکسی انجام میشود. در هر دو بیماری، تغییر سبک زندگی و مصرف فیبر نقش مهمی در کاهش علائم دارد.
تفاوت شقاق و بواسیر چیست؟
شقاق و بواسیر هر دو بیماریهای ناحیه مقعدی هستند، اما تفاوتهای زیادی دارند. شقاق مقعدی یا فیشر به پارگی یا ترکهای کوچک در پوست اطراف مقعد گفته میشود که اغلب بهدلیل یبوست یا دفع سخت مدفوع رخ میدهد. در مقابل، بواسیر تورم و التهاب رگهای خونی در ناحیه مقعد است که ممکن است در داخل یا خارج مقعد قرار بگیرد.usahemorrhoidcenters.com
در نهایت، برای تشخیص دقیق و درمان مناسب این بیماریها، بهتر است به پزشک متخصص مراجعه کنید. دکتر حامد واثقی، فوق تخصص و جراح کولورکتال، جراح لاپاروسکوپی و جراح گوارش، با تجربه و تخصص بالا در این زمینه، میتواند تشخیص دقیق و درمانهای مؤثری را برای شما ارائه دهد تا از درد و مشکلات ناشی از این بیماریها رهایی یابید.
10 پاسخ
بعد از هر بار دستشویی یه درد خیلی تیز مثل بریدگی حس میکنم و خون هم میاد، یعنی ممکنه شقاق باشه؟
با توجه به شرحی که دادید، یعنی احساس درد تیز و بریدگی مانند بعد از اجابت مزاج و وجود خون، احتمال اینکه دچار شقاق (فیشر) شده باشید وجود دارد. اما تشخیص قطعی نیازمند معاینه است. توصیه میکنم برای بررسی دقیقتر و تشخیص درست، در اسرع وقت به پزشک مراجعه کنید تا در صورت لزوم، درمان مناسب برای شما آغاز شود.
این برآمدگیهایی که دور مقعدم حس میکنم، ممکنه بواسیر باشه و نیاز به جراحی داره؟
با سلام، وجود برآمدگی در اطراف مقعد میتواند ناشی از بواسیر (هموروئید) باشد، اما تشخیص قطعی نیازمند معاینه است. بواسیر معمولاً با تورم، خارش و گاهی خونریزی همراه است، در حالی که شقاق بیشتر با درد شدید هنگام اجابت مزاج بروز میکند. برای تشخیص دقیق و تعیین نیاز به جراحی یا سایر روشهای درمانی، توصیه میکنم حتماً به یک پزشک متخصص مراجعه کنید تا پس از معاینه، بهترین روش درمانی برای شما مشخص شود.
این خارش و سوزشی که دارم، نشونهی هموروئیده یا ممکنه یه چیز دیگه باشه؟
با سلام. خارش و سوزش در ناحیه مقعد میتواند ناشی از هموروئید باشد، اما علل دیگری مانند شقاق، عفونتهای قارچی، اگزما و یا تحریکات پوستی نیز میتوانند این علائم را ایجاد کنند. برای تشخیص دقیق علت این مشکل، توصیه میکنم حتماً به پزشک مراجعه کنید تا با معاینه و بررسی دقیق، تشخیص صحیح داده شده و درمان مناسب برای شما تجویز شود.
اگه فقط یه ترک کوچیک توی مقعدم باشه، باز هم میشه بهش گفت فیشر و باید حتماً برم دکتر؟
بله، حتی یک ترک کوچک در ناحیه مقعد هم میتواند شقاق یا فیشر باشد. با توجه به اینکه در مقاله اشاره شده شقاق به صورت یک ترک یا زخم عمودی در دیواره مقعد ظاهر میشود، وجود ترک هرچند کوچک، میتواند نشانهای از این عارضه باشد. هرچند برای تشخیص قطعی و افتراق آن از سایر مشکلات احتمالی مانند بواسیر، توصیه میشود حتماً به پزشک مراجعه کنید تا با معاینه دقیق، تشخیص درست صورت گیرد و درمان مناسب برای شما آغاز شود.
با توجه به اینکه هم درد دارم هم یه توده حس میکنم، چطور بفهمم دقیقا شقاق دارم یا بواسیر؟
دوست عزیز، با توجه به اینکه هم درد دارید و هم توده احساس میکنید، تشخیص دقیق نیازمند معاینه است، اما میتوانم نکاتی را یادآوری کنم. درد شدید و تیز به هنگام دفع که مانند بریدگی حس شود و خونریزی روشن، بیشتر نشانهی شقاق (فیشر) است. در مقابل، وجود توده دردناک، خونریزی همراه با خارش یا احساس فشار و برجستگی، احتمال بواسیر (هموروئید) را بیشتر میکند. شقاق معمولاً به شکل یک ترک یا زخم عمودی در دیواره مقعد است، در حالی که بواسیر به صورت برآمدگی یا تودههایی در اطراف مقعد ظاهر میشود. توصیه میکنم برای تشخیص دقیق و شروع درمان مناسب، حتماً به پزشک مراجعه کنید تا با معاینه و در صورت لزوم انجام آزمایشهای تکمیلی، مشکل شما به درستی تشخیص داده شود.