مصرف غذاهای پرفیبر مانند سبزیجات برگسبز، میوههای تازه مثل آلو و انجیر، غلات کامل و نوشیدن آب فراوان، بهترین انتخاب برای درمان شقاق است. این مواد به نرم شدن مدفوع، و کاهش یبوست کمک میکنند، که عامل اصلی ایجاد و تشدید شقاق یا فیشر مقعدی به شمار میآید. رژیم غذایی نقش مهمی در کاهش التهاب و بهبود بافت آسیبدیده دارد؛ به همین دلیل، رعایت رژیم مناسب برای درمان فیشر میتواند روند بهبودی را تسریع کند. اگر به دنبال درمان شقاق در خانه هستید، تغییر سبک تغذیه نخستین و مؤثرترین قدم است.
پاپایا
خاصیت نرمکنندگی پاپایا در کاهش یبوست، آن را به گزینهای مؤثر برای بهبود شقاق مقعد تبدیل کرده است. آنزیمهای طبیعی موجود در این میوه، فرآیند هضم را تسهیل میکنند؛ و ترکیبی مانند Caricol که از پاپایا تهیه میشود، بهطور بالینی در کاهش نفخ و یبوست مؤثر شناخته شده است. همچنین، پاپایا با داشتن حدود ۸۸٪ آب، نقش مهمی در جلوگیری از خشکی مزاج و کمآبی ایفا میکند. البته مصرف بیشازحد آن بهدلیل محتوای بالای فیبر ممکن است باعث ناراحتی گوارشی شود.
لیمو
ویتامین C با تقویت ساخت کلاژن و تسریع ترمیم بافتها، به بهبود زخمهایی مثل شقاق کمک میکند. لیموترش یکی از منابع طبیعی و غنی این ویتامین است؛ بهطوریکه آب یک عدد لیمو میتواند تا ۲۱ درصد نیاز روزانه بدن به ویتامین C را تأمین کند. مصرف روزانه آبلیمو در کنار مایعاتی مانند آب یا چای، علاوه بر آبرسانی مؤثر، بخشی از یک رژیم مناسب برای درمان فیشر محسوب میشود. از آنجا که ویتامین C در بدن ذخیره نمیشود، تأمین منظم آن برای تسریع روند بهبود اهمیت بالایی دارد.
موز
نرم کردن مدفوع و بهبود حرکات رودهای یکی از مهمترین فواید موز در رژیم مناسب برای درمان فیشر است. این میوه سرشار از فیبر است و هر عدد موز متوسط حدود ۳ گرم فیبر دارد که به بهبود یبوست کمک میکند. طبق مطالعات، ۷۷ درصد از افراد با افزایش مصرف فیبر توانستهاند علائم یبوست را کاهش دهند. البته باید توجه داشت که موز نارس به دلیل داشتن نشاسته مقاوم ممکن است اثر عکس داشته باشد و یبوست را تشدید کند.
بلغور جو دوسر
فیبر محلول موجود در بلغور جو دوسر با افزایش رطوبت مدفوع و پیشگیری از یبوست، نقش مهمی در کاهش فشار هنگام دفع و کمک به ترمیم شقاق ایفا میکند. این ماده غذایی، بخشی از یک رژیم مناسب برای درمان فیشر به شمار میرود و میتواند از عود علائم جلوگیری کند. علاوهبر خاصیت نرمکنندگی، ترکیبات ضدالتهابی آونانترامید موجود در جو دوسر، به کاهش التهاب ناحیه مقعد کمک میکنند. مصرف منظم بلغور جو دوسر در کنار سایر منابع فیبر محلول، روند بهبودی را تسریع میبخشد.
شیر
مصرف شیر به دلیل دارا بودن اسید لینولئیک کونژوگه (CLA) و پروتئینها میتواند با بهبود فرآیند هضم و تسهیل حرکت روده به درمان شقاق مقعدی کمک کند، بهویژه اگر همراه با موادی مانند گیلاس مصرف شود. با این حال، تأثیر شیر به دلیل حساسیت برخی افراد به پروتئینهای آن ممکن است متفاوت باشد.
در این راستا، تحقیقی روی ۶۰ نوزاد و کودک خردسال انجام شده است که نتایج آن با این موضوع مرتبط است. این مطالعه نشان داد که مصرف زیاد شیر با افزایش یبوست و شقاق در این گروه سنی ارتباط دارد. همچنین، در مطالعهای دیگر، ۶۹ درصد از افرادی که به مدت ۴ هفته رژیم حذف شیر را دنبال کردند، بهبودی شقاق خود را تجربه کردند.
با توجه به نتایج این تحقیقات، به نظر میرسد مصرف شیر در برخی افراد، بهویژه کسانی که حساسیت به پروتئین شیر دارند، ممکن است نهتنها به درمان شقاق کمک نکند، بلکه با افزایش یبوست، آن را تشدید کند. بنابراین، تأثیر شیر بر درمان شقاق به شرایط فردی بستگی دارد و نمیتوان آن را بهطور کلی مفید یا مضر دانست.
غذاهای غنی از پروبیوتیک
ماست، کفیر، کومبوچا و سبزیجات تخمیرشده مانند کلم ترش از غذاهای غنی از پروبیوتیک هستند که به درمان شقاق کمک میکنند. این مواد غذایی با تقویت باکتریهای مفید روده، التهاب را کاهش داده و به بهبود بافتهای آسیبدیده مقعد کمک میکنند. مصرف منظم پروبیوتیکها میتواند سیستم ایمنی را تقویت کرده و فرآیند التیام را تسریع کند. برای اثربخشی بهتر، این غذاها را بهصورت روزانه در رژیم غذایی خود بگنجانید.
حبوبات
لوبیا، نخود و عدس، سرشار از روی هستند؛ مادهای معدنی که در بهبود زخم نقش کلیدی دارد. در واقع، کمبود روی میتواند باعث آسیب بافتی شود. برای افزایش جذب این ماده، بهتر است حبوبات را قبل از مصرف بخیسانید، گرم کنید یا جوانه بزنید. یک فنجان لوبیا، نخود و عدس به ترتیب ۱۱، ۱۴ و ۲۰ درصد نیاز روزانه بدن به روی را تأمین میکنند.
علاوهبر روی، حبوبات منبع عالی فیبر نیز هستند. فیبر به نرم شدن مدفوع و تنظیم حرکات روده کمک کرده و از بروز شقاق جلوگیری میکند. یک فنجان لوبیا میتواند بین ۱۱ تا ۱۶ گرم فیبر مورد نیاز بدن را تأمین کند.
آیا با اصلاح رژیم غذایی فیشر به صورت قطعی درمان می شود؟
اصلاح رژیم غذایی بهتنهایی معمولاً نمیتواند فیشر (شقاق مقعد) را بهصورت قطعی درمان کند، اما نقش مهمی در بهبود علائم و پیشگیری از بدتر شدن آن دارد. مصرف فیبر کافی، مایعات زیاد و پرهیز از یبوست میتواند روند بهبودی را تسریع کند، اما در موارد مزمن یا مقاوم، این روش بهتنهایی کافی نیست. در چنین شرایطی، پزشکان ممکن است درمانهای کمتر تهاجمی مانند درمان شقاق با لیزر را توصیه کنند یا سراغ پمادهای موضعی، تزریق بوتاکس یا حتی جراحی بروند. بنابراین، رژیم غذایی یک مرحله مهم از درمان است اما همیشه کافی نیست.cure fissures without surgery
بهترین رژیم غذایی برای درمان فیشر و بهبود علائم آن
رعایت رژیم غذایی مناسب، قطعاً میتواند تأثیر قابل توجهی در بهبود فیشر داشته باشد، اما در صورتی که علائم شدیدتری مانند درد شدید، خونریزی مداوم یا عدم بهبود مشاهده شود، تغییرات غذایی به تنهایی ممکن است کافی نباشد. در چنین مواردی، مراجعه به دکتر واثقی بهعنوان یک فوق تخصص با تجربه در زمینه درمان مشکلات مقعدی، میتواند راهحلهای مؤثر و پیشرفتهای را ارائه دهد.
